حجاب ، از تقابل‌های فرسایشی تا ضرورت بازتعریف سرمایه اجتماعی

در روزگاری که سرعت گردش اطلاعات از سرعت شکل‌گیری تحلیل‌های عمیق پیشی گرفته است، هر موضوع اجتماعی به میدان روایت‌ها تبدیل می‌شود. حجاب نیز امروز بیش از آنکه صرفاً یک موضوع فرهنگی یا دینی باشد، به یکی از مهم‌ترین عرصه‌های سنجش سرمایه اجتماعی، اعتماد عمومی و کارآمدی سیاست‌های فرهنگی تبدیل شده است.

پایگاه خبری سکایی نیوز- واقعیت آن است که جامعه ایران در حال تجربه تغییرات نسلی، تحولات ارتباطی و دگرگونی سبک‌های زندگی است. در چنین شرایطی، هرگونه سیاست‌گذاری درباره حجاب، بدون شناخت دقیق افکار عمومی، گفت‌وگوی اجتماعی و بهره‌گیری از ظرفیت نخبگان فرهنگی، نتیجه‌ای جز افزایش شکاف‌های اجتماعی نخواهد داشت.
حجاب برای بخش بزرگی از جامعه همچنان یک باور دینی و هویت فرهنگی محسوب می‌شود و احترام به این باور، احترام به هویت ملی و مذهبی کشور است. در مقابل، شیوه مواجهه با اختلاف دیدگاه‌ها نیز باید مبتنی بر عقلانیت، قانون، اقناع و حفظ کرامت انسانی باشد؛ زیرا امنیت فرهنگی، بیش از آنکه محصول برخوردهای مقطعی باشد، حاصل اعتماد، آموزش و مشارکت اجتماعی است.
استان سیستان و بلوچستان نمونه‌ای ارزشمند از همزیستی اقوام، مذاهب و فرهنگ‌های گوناگون است. این استان سال‌ها نشان داده است که انسجام اجتماعی زمانی تقویت می‌شود که احترام متقابل، گفت‌وگو و مشارکت مردمی در اولویت قرار گیرد. تجربه این دیار می‌تواند الگویی برای سیاست‌گذاری فرهنگی در سطح ملی باشد؛ الگویی که بر تقویت سرمایه اجتماعی، نه تقابل‌های رسانه‌ای، استوار است.
امروز ارزش خبری اصلی در حوزه حجاب، نه تکرار حاشیه‌ها، بلکه پاسخ به این پرسش اساسی است که چگونه می‌توان میان قانون، فرهنگ، حقوق شهروندی و هویت اسلامی تعادل برقرار کرد. پاسخ به این پرسش، آینده سیاست فرهنگی کشور را رقم خواهد زد.
رسانه‌ها نیز مسئولیتی فراتر از بازنشر اخبار روزمره دارند. رسالت رسانه، ایجاد فضای گفت‌وگوی مسئولانه، تبیین واقعیت‌ها و کمک به کاهش دوقطبی‌های اجتماعی است. رسانه‌ای موفق خواهد بود که به جای دامن زدن به هیجان‌های زودگذر، افق‌های تازه‌ای برای همدلی و تفاهم ملی ترسیم کند.
امروز بیش از هر زمان دیگری، جامعه ایران نیازمند عقلانیت، همبستگی و گفت‌وگوی فرهنگی است. حجاب، اگر در بستر فرهنگ، آگاهی و احترام متقابل مورد توجه قرار گیرد، می‌تواند به عاملی برای تقویت سرمایه اجتماعی تبدیل شود؛ اما اگر صرفاً در چارچوب تقابل‌های سیاسی و رسانه‌ای دیده شود، فرصت‌های گفت‌وگو را به چالش خواهد کشید.

الهه خشاوه مدیرمسئول سکایی نیوز و هفته‌نامه افق هیرمند