زنگ خطر اضطراب در زندگی مدرن از امتحان تا بارداری / هشدار یک روان‌شناس زاهدانی

دکتر نورمحمد بخشانی متخصص روان‌شناسی بالینی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در گفت‌وگو با خبرنگار هفته‌نامه افق هیرمند با اشاره به افزایش فشارهای روانی در سبک زندگی امروز، اظهار کرد: اضطراب واکنشی طبیعی و ضروری در بدن انسان است که در مواجهه با تهدید و خطر فعال می‌شود و در صورت کنترل‌شده بودن، می‌تواند عاملی برای انگیزه، هوشیاری و پیشرفت باشد، اما زمانی که این اضطراب تداوم پیدا کند یا از حد تعادل خارج شود، به یک عامل مخرب تبدیل شده و زمینه‌ساز اختلالات روانی و حتی بیماری‌های جسمانی خواهد شد.

وی با تأکید بر ارتباط تنگاتنگ سلامت روان و سلامت جسم افزود: امروزه ثابت شده بسیاری از بیماری‌های جسمی، ریشه در تنش‌ها و فشارهای روانی دارند و از سوی دیگر، ابتلا به بیماری‌های جسمانی نیز می‌تواند سلامت روان افراد را به خطر بیندازد. از این‌رو، نگاه جداگانه به جسم و روان، رویکردی ناکارآمد و غیرعلمی است.

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در ادامه به موضوع اضطراب امتحان در میان دانش‌آموزان و دانشجویان اشاره کرد و گفت: اضطراب در سطح مطلوب، می‌تواند باعث تلاش بیشتر و افزایش تمرکز شود، اما اگر به حدی برسد که عملکرد ذهنی، تصمیم‌گیری و یادآوری مطالب را مختل کند، به اضطراب آسیب‌زا تبدیل می‌شود. در چنین شرایطی، نقش خانواده‌ها بسیار کلیدی است و مقایسه فرزندان با دیگران، سرزنش یا بزرگ‌نمایی نتایج امتحانات، تنها فشار روانی را تشدید می‌کند.

دکتر بخشانی با تأکید بر ضرورت آموزش مهارت‌های مقابله با استرس تصریح کرد: تکنیک‌های آرام‌سازی، تمرین‌های تنفسی، مدیریت صحیح زمان و استفاده از مشاوره‌های تخصصی، از جمله راهکارهای مؤثر و علمی برای کنترل اضطراب هستند و در بسیاری از موارد می‌توان بدون توسل به دارودرمانی، به نتایج مطلوب دست یافت.

وی همچنین نسبت به گسترش توصیه‌های غیرعلمی در فضای مجازی هشدار داد و بیان کرد: مسائل روان‌شناختی به‌مراتب پیچیده‌تر از آن هستند که با توصیه‌های کوتاه و نسخه‌های عمومی درمان شوند. مراجعه به روان‌شناسان و متخصصان دارای صلاحیت علمی، امن‌ترین و مؤثرترین مسیر برای حفظ و ارتقای سلامت روان است.

این متخصص روان‌شناسی بالینی در پایان با اشاره به اهمیت دوران بارداری در شکل‌گیری سلامت روان نسل آینده خاطرنشان کرد: کاهش اضطراب مادر، پرهیز از مصرف خودسرانه دارو و توجه به آرامش روانی در دوران بارداری، نقش مستقیمی در سلامت روان کودک در سال‌های آینده دارد و نباید از آن غفلت شود.